|
Acropolis - Pergamon
Afyon
Aphrodisias
Asklepion
Aspendos
Assos
Bergama
Dalyan
Datca
Didyma
Efese
Gallipoli
Milet -
Milete
Nemrut Dag
Perge
Priëna - Priëne
Termossos -
Termessos
Troje -
Truva



 |
Milet - Milete - Turkije

De ruïnes van de belangrijkste hellenistische stad
aan de rivier de Meander zijn wat minder indrukwekkend dan die van
het aan de noordzijde van het dal gelegen Priëne. Omdat de Romeinen
het aanzicht van de stad grondig hebben veranderd, is er weinig
overgebleven van wat oorspronkelijk binnen het interessante
stratenplan lag dat werd ontworpen door de beroemdste inwoner van de
plaats, de bouwkundige Hippodamos. De overgebleven fundamenten
liggen bovendien verspreid over een tamelijk groot gebied. Toch valt
er in Milete wel iets te genieten. Het theater ligt er nog fraai bij
en als u iets weet van de bewogen geschiedenis van deze havenstad,
komen misschien ook de vele grijze stenen tot leven.
Net als Priëne en Efese lag Milete in zijn grote bloeitijd aan zee.
Ruim 2400 jaar geleden beschreef Herodotus hoe Ionische Grieken in
de 8de eeuw v. Chr. een door Cariërs en Kretenzers bewoonde
nederzetting met hun schepen binnenvielen. Volgens zijn overlevering
werden de mannelijke bewoners door de Ioniërs gedood, waarna ze met
de overgebleven vrouwen in het huwelijk traden. De dames besloten
daarop nooit met hun nieuwe echtgenoten aan één tafel te gaan zitten
en ze zelfs nooit bij hun naam te noemen. De ruwe binnenkomst van de
Ioniërs vormde geen beletsel voor een snelle ontwikkeling. Aan het
einde van de 7de eeuw was de havenstad uitgegroeid tot een metropool
en was één van de grote culturele centra van Griekenland. Milete
diende bovendien als basis voor de kolonisatie van de gehele
Egeïsche en mediterrane kust. In de periode die volgde was de
Ionische hoofdstad van groot belang voor de wetenschap. In de 6de
eeuw v. Chr. verspreidde de wiskundige Thales (625-545) hier de
stelling dat de lijnen tussen een punt op een halve cirkel en de
twee uiteinden van die halve cirkel altijd een hoek maken van 90
graden. De natuurkundige Anaxjmander was een leerling van Thales.
Hij wordt wel beschouwd als de grondlegger van de geografie: hij
tekende de eerste wereldkaart en ontwikkelde de theorie dat de aarde
bolvormig was. Anaxjmenes (588-524) bedacht in Milete de theorie dat
de maan zijn licht ontvangt van de zon.
In 499 v. Chr. kwam Milete in opstand tegen de Perzische
overheersing. In een zeeslag werden de Ioniërs in 494 v. Chr. echter
verslagen, waarna de Perzen de stad compleet verwoestten. De
wederopbouw stond onder leiding van een ambitieus man: de
bouwkundige Hjppodamos. Deze geleerde was van groot belang voor het
ontstaan van de stedenbouw volgens een vast plan. Als eerste
ontwierp hij een plattegrond met een geometrisch patroon van louter
rechte hoeken, waarbij zelfs geen rekening werd gehouden met
oneffenheden in het terrein. Zijn stedenbouwkundige theorieën werden
in de gehele Griekse wereld toegepast. Het door Hippodamos gebouwde
Milete beleefde al snel weer een nieuwe bloeitijd. Vanuit de haven
werden meubels en stoffen geëxporteerd naar de steden die lid waren
van de Attische Zeebond. In de 5de eeuw woonden er maar liefst
80.000 mensen. Dit aantal nam af toen er problemen rezen met Athene
en Perzië. Nadat de haven door Alexander de Grote met geweld was
ingenomen. nam Miletes betekenis verder af. Rond het jaar 200 v.
Chr. kwam het in handen van de Romeinen die veel nieuwe gebouwen
lieten neerzetten en de plaats weer lieten uitgroeien tot een
stevige machtsbasis. Toen de apostel Paulus op zijn derde
zendingsreis de stad bezocht. had zij nog steeds een bedrijvige
haven.
Maar in de Byzantijnse tijd begon de Golf van Latmos te verzanden.
de inleiding tot de ondergang. Het Rafa Gölü. een meer ten
zuidoosten van Milete. is nu nog het enige deel van deze golf dat
met water is gevuld. Boven het theater verrees in de Byzantijnse
tijd nog wel een kasteel en een Turkse stam bouwde in 14de eeuw een
moskee in Milete. maar de plaats heeft nooit meer een rol van
betekenis kunnen spelen. De Duitse archeoloog Theodor Wiegand trof
in 1899 nog slechts ruïnes aan.
 |