Geschiedenis van Istanbul, het vroegere Constantinopel
Rond 600 v.Chr. sticht de Griek Byzas op het
schiereiland, waar nu Istanbul ligt, de nederzetting Byzantion. De
plaats bleef lang zijn dorpskarakter behouden tot de Romeinse keizer
Constantijn in 330 n.Chr. besloot de stad te ommuren en er zijn
keizerlijke residentie in onder te brengen. Vrij vlug werd de stad
'Constantinopel' genoemd en in 395 n.Chr. werd ze de hoofdstad van het
oostelijk deel van het Romeinse Rijk, een tweede Rome. Dit rijk
krijgt later de naam 'Byzantijns Rijk', naar de oorspronkelijke naam
van de eerste nederzetting.
In de vroege middeleeuwen wordt Constantinopel steeds belangrijker
als handelscentrum. Handelaren uit oost en west komen er zich
vestigen. De kruistochten tussen de 11de en 13de eeuw versterken het
kosmopolitisch karakter van de stad. Het verjagen van de Byzantijnse
keizers en de korte periode tussen 1204 en 1261, waarin de stad
geregeerd werd door tot keizer uitgeroepen kruisridders, brengt
Constantinopel aan de rand van de afgrond.
In 1453 wordt de stad door de
Osmaanse Turken onder sultan Mehmet II
veroverd. Vooral in de 16de eeuw, onder sultan Soelaiman de Grote,
werd de stad verder verfraaid met prachtige bouwwerken die niet
moesten onderdoen voor de monumenten van de Byzantijnse tijd. In die
periode wordt ook de naam Istanbul meer en meer gebruikt. Het is een
verbastering van het Griekse 'eis tin poli = in de stad). De Grieken
noemen Istanbul nu nog altijd ' i poli'. In de daarop volgende
eeuwen knoopten steeds meer Europese staten diplomatieke
betrekkingen aan met de stad die nu de hoofdplaats was van het
Osmaanse Rijk.
Dit rijk begon in de 19de eeuw te verzwakken. Tijdens de eerste
wereldoorlog kozen de Osmanen de kant van Duitsland. Na de oorlog
kwam er een geallieerde bezettingsmacht maar in 1922 richtte
Kemal
Atatürk een nieuwe republikeinse regering op in
Ankara. De laatste
sultan werd van de troon gestoten en Istanbul werd
opgeheven als zetel van de centrale macht. De stad is er nochtans in
geslaagd om sindsdien zijn positie van economisch en cultureel
centrum van Turkije te behouden.
Istanbul is de brug tussen Europa en Azië. Dit is
ook geografisch het geval, aangezien de zeestraat
de Bosporus
de stad
in tweeën deelt. De ene helft ligt in Europa en de andere helft ligt
in Azië.
De geschiedenis van Istanbul gaat terug tot het jaar 324 na
Chr. Het Romeinse Rijk viel uit elkaar en Keizer Constantijn
besloot de stad de hoofdstad van zijn nieuwe Oost Romeinse Rijk te
maken. De naam van de stad was Byzantium, maar deze werd later
gewijzigd in Constantinopel.
Vanwege de ideale ligging aan de mond van de Bosporus, is de stad
altijd erg gewild geweest bij veroveraars. In 1453 slaagde de
Ottomaanse Sultan Mehmet II erin om de stad te veroveren. Hij
veranderde de naam in Istanbul, dat ‘Stad van de Islam’ betekent.
Istanbul was de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk tot aan de
ondergang in 1923.
De stad is langzaam maar zeker gegroeid en in de jaren ’70 was de
urbanisatie het hoogst. Dagelijks verhuisden duizenden mensen naar
Istanbul en dit resulteerde in vele problemen. Het grootste probleem
zijn de vele ‘gecekondus’. Dit zijn illegale gebouwen die binnen één
dag of nacht gebouwd zijn. Vanwege oude regels kunnen de
autoriteiten deze constructies niet zonder toestemming verwijderen.
Het verkrijgen van een dergelijke toestemming kan erg lang duren.
Dit alles zorgt voor grote problemen met de infrastructuur, in het
bijzonder m.b.t. elektriciteit en rioleringen. Ook is
luchtvervuiling een groeiend probleem in Istanbul. De vervuiling
wordt veroorzaakt door het verbranden van houtskool en teveel
uitlaatgassen.
In Istanbul zijn vele verschillende bezienswaardigheden en de één is
nog mooier dan de ander. Hieronder noemen we enkele aanraders.
Aya Sofya: De Byzantijns kerk die in het jaar 415
herbouwd is en in 536 opnieuw ingewijd is. Na de verovering van de
stad door Sultan Mehmet II is de kerk veranderd in een moskee.
Momenteel is het een museum.
De blauwe moskee:
De Sultan Ahmet moskee: Eén van de
grootste moskeeën in de wereld, met zes minaretten. Gebouwd door
Mehmet Aga, een leerling van de beroemde architect Sinan.
Topkapi Paleis: Paleis waar alle sultans tot de
ondergang van het Ottomaanse Rijk woonden. Momenteel is het
Turkije’s grootste en beroemdste museum.
De grote overdekte bazaar (
