Acropolis - Pergamon
Afyon
Aphrodisias
Asklepion
Aspendos
Assos
Bergama
Dalyan
Datca
Didyma
Efese
Gallipoli
Milet - Milete
Nemrut Dag
Perge
Priëna - Priëne
Termossos - Termessos
Troje - Truva

Deze provinciehoofdstad met 50.000 inwoners is het centrum van een agrarisch gebied dat wordt gevormd door het dal van de rivier de Bakir. De plaats is vooral van belang als marktplaats voor de tabak en katoen die in de omgeving worden verbouwd, maar bezoekers zullen meer zijn geïnteresseerd in de ruïnes van het oude Pergamon die boven de moderne stad tronen. Eens was dit het middelpunt van een koninkrijk dat een groot deel van Klein-Azië bestreek.

Bij Bergama stromen de Selinos en de Ketios uit de bergen in het dal van de Bakir cayi. De hoge heuvel tussen die twee kleine riviertjes was om zijn strategische ligging al vroeg bewoond. Hij kreeg echter pas echt betekenis toen Lysimachos, een van de veldheren van Alexander de Grote, de plaats na de dood van deze vorst onder controle kreeg. Voordat hij, om zijn gebied verder uit te breiden, ten strijde trok tegen Seleucos, een andere veldheer van Alexander, liet hij hier rond 300 v. Chr. een schat van 9000 talenten zilver achter (1 talent = ca. 20 kg). Maar Lysimachos sneuvelde en zijn schatbewaarder, een zekere Philetaims, nam het heft in handen en benoemde zichzelf tot gouverneur. Omdat Lysimachos zo slim was geweest een eunuch te benoemen tot schatbewaarder, kon Philetairos zelf geen dynastie stichten. Zijn neef Eumenes I (263-241 v. Chr.) wilde de zaak na zijn dood echter met plezier overnemen. Zijn zoon Attalos I (241-197 v. Chr.) legde de basis voor het rijk yan Pergamon. Hij versloeg de Galaten, sloot een verdrag met Rome en riep zichzelf uit tot koning.
Zijn zoon Eumenes II (197-159v. Chr.) was de man die het koninkrijk groot maakte. Tijdens zijn bestuur werd het hele westelijke deel van Klein-Azië in bezit genomen en werden aanvallen van Syriërs en Galaten eenvoudig afgeslagen. Hij liet op de acropolis van Pergamon een groot altaar voor Zeus verrijzen en ook de lagere delen van de heuvel werden in opdracht van deze kunstminnende vorst bebouwd. In zijn tijd werd het Asklepion, een medisch centrum op de heuvel aan de andere zijde van de Selinus, uitgebreid en verfraaid. De meeste indruk wist Eumenes II te maken met zijn bibliotheek. Als symbool van de sociale en culturele status van de stad verzamelde hij in een groot gebouw meer dan 200.000 boekrollen. Volgens de overlevering waren de Egyptenaren zo bang dat hun bibliotheek van Alexandria zou worden overtroffen dat zij de uitvoer van papyrus naar Turkije stillegden. Als alternatief materiaal voor het vervaardigen van boeken ontwikkelden de geleerden van Eumenes toen het perkament. De naam van deze geprepareerde dierenhuiden (in het Latijn: 'per- gamen ') is duidelijk afgeleid van de stadsnaam.
Eumenes II werd opgevolgd door zijn jongere broer Attalos II (159-138 v. Chr.), die steeds meer onder invloed van Rome kwam. Het gebrekkige vermogen van de Attaliden om nageslacht te produceren maakte ten slotte een einde aan het koninkrijk. Toen koning Attalos III in 133 v. Chr. kinderloos stierf, werd de stad per testament aan de Romeinse staat nagelaten. Pergamons roem duurde nog geruime tijd voort. Het Asklepion ontwikkelde zich dankzij de arts Galenus tot één van de belangrijkste medische centra van het Romeinse rijk. De bibliotheek van Pergamon werd in de laatste eeuw v. Chr. leeggeroofd door Marcus Antonius die door het aanvullen van het boekenbestand van de door brand verwoeste bibliotheek van Alexandrië een wit voetje wilde halen bij zijn grote liefde, de Egyptische Koningin Cleopatra.
Nadat het Christendom hier voet aan de grond had gekregen. werd in het dal van de Selinos een grote basilica gebouwd die was gewijd aan de apostel Paulus. In de nadagen van het Byzantijnse Rijk werd de acropolis nog versterkt. Maar nadat de Seldsjoeken de stad korte tijd in bezit hadden. werd Pergamon in 1402 definitief verwoest door de Mongolen onder Tamerlane. In het dal ontwikkelde zich in de Osmaanse tijd onder de Turkse naam Bergama een provinciestadje met een grote markt; de rivier Selinos ging Bergama cayi heten.
De legendarische oude stad op de heuvel lag toen allang onder een laag puin. De Duitse ingenieur Carl Humann ontdekte in 1871 een aantal fragmenten van marmeren reliëfs die hij naar Berlijn stuurde, waar ze werden geïdentificeerd als onderdelen van het Zeus altaar. De Berlijnse musea organiseerden een expeditie om de resten bloot te leggen. Hele gebouwen werden daarbij naar Duitsland verscheept. hetgeen overigens na een verzoek daartoe van Bismarck door de Turken werd toegestaan. In Berlijn kunt u, tot ergernis van de huidige Turkse autoriteiten, veel van dit moois nog zien in het beroemde Pergamon museum, waar ook het enorme Zeus altaar is gereconstrueerd.