Aya Sophia
Blauwe Moskee
Bosporus
Galatatoren
Dolmabahce Paleis
Hippodroom
Stadsmuur Istanbul
Topkapi Paleis

De  Aya Sophia of Hagia Sophia, wat zoveel betekent als gewijde plaats is een museum in de Turkse stad Istanbul. Het museum bevindt zich in het oude (Europese) stadscentrum, vlakbij de Sultan Ahmet moskee, Blauwe moskee, de Hippodroom en het Sarnici waterreservoir.

Het gebouw werd opgetrokken als kathedraal van Constantinopel onder het Byzantijnse Rijk. Een eerste kerk, uit de 4e eeuw van onze jaartelling, werd door brand verwoest, waarna onder keizer Justinianus het huidige gebouw, een centrale herbouw werd geconstrueerd omstreeks 536 nadat hij daar in 532 de opdracht had toe gegeven. Acht ca 18 meter hoge donkergroene pilaren zijn afkomstig van de Tempel van Efese die volledig afgebroken is, nadat dit wereldwonder eerst nog zelf een tijd had dienst gedaan als kerk. Op 7 mei 558 stortte de koepel van de Aya Sophia in, nadat zij het jaar ervoor getroffen werd door een aardbeving.

De bouw was van grote betekenis voor de Orthodoxe kerk en het Byzantijnse Rijk en is het eerste voorbeeld van Byzantijnse architectuur. De Aya Sophia was eeuwenlang de grootste kerk ter wereld. De kerk was zo rijk en kunstig versierd met iconen, dat keizer Justinianus zou hebben uitgeroepen "Salomo, ik heb je overtroffen!"

Na de verovering van Constantinopel door het Osmaanse Rijk onder Mehmet II in 1453 werd de Hagia Sophia een moskee. Hiervoor werd het gebouw voorzien van minaretten en werd het kruis op de centrale koepel vervangen door een halve maan. Binnenin werden 6 platen met de namen van God, Mohammed en de vier rechtgeleide kaliefen aangebracht. De Byzantijnse muurschilderingen en mozaïeken werden eerst gedocumenteerd (o.a. nageschilderd) en daarna overschilderd. In 1934 werd de moskee door Kemal Mustafa Atatürk een seculier gebouw gemaakt en werd het een museum. Oude mozaïeken werden opnieuw zichtbaar gemaakt.
In 1985 werd het gebouw door Unesco tot werelderfgoed verklaard, samen met andere gebouwen in Istanbul.